QIC қолдауымен Қарағанды облысында алюминий және биметалл радиаторларын шығаратын толық циклді зауыт ашылды

21 қазанда Қарағанды облысындағы «Сарыарқа» арнайы экономикалық аймағының (АЭА) аумағында «Silumin of Qazaqstan (Силумин оф Казахстан)» ЖШС-ның Norq брендімен алюминий және биметалл жылыту радиаторларын шығару зауыты ашылды. Жоба «Бәйтерек» ұлттық инвестициялық холдингі» АҚ тобына кіретін «Qazaqstan Investment Corporation» АҚ (бұдан әрі - QIC) және «Өнеркәсіпті дамыту қоры» АҚ (бұдан әрі - ӨДҚ) қолдауымен іске асырылды: QIC үлестік қаржыландыру құралы арқылы қатысты, ал ӨДҚ қажетті заманауи жабдықтарды лизингке алу арқылы қолдау көрсетті. Ашылу салтанатына QIC Басқарма Төрағасының орынбасары Ғаббас Ержанов қатысты.

Жобаға салынған инвестицияның жалпы көлемі 23,4 млрд теңгеден асты, оның 5 млрд теңгесін QIC ұсынды. Құрылыс 2024 жылы басталды, бірінші кезек толық іске асырылды. Зауыт жылына 5 млн радиатор секциясын шығаруға есептелген. Кәсіпорында 200 жұмыс орны ашылды, болашақта қызметкерлер санын 250 адамға дейін арттыру жоспарлануда.

Өндіріс бір алаңда толық цикл қағидаты бойынша құрылған: алюминий сынықтары мен қожын қорытпаларға өңдеуден бастап фирмалық қаптамадағы дайын радиаторға дейін. Цикл бес кезеңнен тұрады: балқыту, секцияларды жоғары қысыммен құю, жинақтау және герметикалығын тексерумен қоса механикалық өңдеу, ұнтақпен бояуға дейін грунттау және қаптау.

Кәсіпорын Bühler (Швейцария), SAIP, Marconi және IMEL (Италия), сондай-ақ Ceotherm (Түркия) жабдықтарымен жарақтандырылған. Құю жұмысын Bühler-дің алты роботтандырылған кешені жүргізеді: бір машина тәулігіне 4 000 секцияға дейін шығарады. Әр радиатор герметикалыққа тексеруден өтеді, ал бояу желісі конвейерінің ұзындығы 400 метрді құрайды.

Жоба бастапқыдан ESG (экологиялық, әлеуметтік және басқарушылық) қағидаттары ескеріле отырып құрылған. Өндірістің негізінде қайталама шикізатты қалдықсыз балқыту жатыр: компанияның деректері бойынша, зауытта балқыту кезінде түзілетін алюминий қожының 97%-ы өңделеді, мұндай шешімнің ТМД-да баламасы жоқ. Балқыту әлемдік экологиялық стандарттарға сәйкес жүргізіледі, ал «Таза Қазақстан» тұжырымдамасы аясында кәсіпорын қожды, алюминий банкаларын және басқа да шикізатты жинау мен өңдеу жүйесін дамытуды жоспарлап отыр. Өндіріс барынша автоматтандырылған: оператор баптау мен сапаны бақылауға жауап береді, бұл жарақаттану қаупін төмендетеді. Мұндай тәсіл қайталама металдарды ел ішінде өңдеу жөніндегі мемлекеттік бағытқа сәйкес келеді: 2026 жылғы 1 мамырдан бастап Қазақстанда түсті металдар сынықтарын, оның ішінде алюминий сынықтарын әкетуге кезекті тыйым қолданылады.

Зауыт импортқа айтарлықтай тәуелді нарыққа шығып отыр. Мәселен, 2024 жылы ресейлік радиаторлар экспортының төрттен біріне жуығы (24,9%) Қазақстанға тиесілі болды. Отандық өндірісті дамыту үшін 2025 жылы ҚР СТ 4025-2025 «Жылыту аспаптары. Сынау әдістері» ұлттық стандарты бекітілді, зауыт өнімі де осы стандартқа сәйкес келеді. Сұранысты тұрғын үй құрылысы қолдайды: 2025 жылы Қазақстанда рекордтық 20,1 млн шаршы метр тұрғын үй пайдалануға берілді. Сонымен қатар жоба экспортқа да бағытталған: өнімнің жартысынан астамын ТМД елдеріне жеткізу жоспарлануда, ал 2027 жылдан бастап компания Ресей және басқа елдер нарықтарына шығуды көздейді.

Norq радиаторлары алюминий және биметалл нұсқаларында шығарылады. Бір секцияның жылу беруі 180–200 Вт құрайды, қызмет ету мерзімі 25 жылдан асады, кепілдік мерзімі сатылған күннен бастап 15 жыл. Өнім МЕМСТ 31311-2022, ҚР ТР 435 және ҚР СТ 4025 талаптарына сәйкес келеді.

Жобаның Қарағанды облысы үшін ерекше маңызы бар. Зауыт өңірлік алюминий кластерінің негізіне айналады. Кластер Алюминий технологиялары және инжиниринг орталығы базасында дамып, бизнесті, мемлекетті және ғылымды біріктіреді. Жаңа технологияларды енгізу және кадрлар даярлау жұмысына Қарағанды университеттерін тарту жоспарлануда. Компания зауытты алюминий технологиялары мен өңдеудің алғашқы орталығы ретінде таныстырады және өз бағасы бойынша технологиялық деңгейі жағынан Қазақстандағы алюминий өңдеу саласының үздік үштігіне кіреді. Жабдықтар өнім түрлерін кеңейтуге мүмкіндік береді: дизайнерлік радиаторлар, халық тұтынатын тауарлар, күн панельдерінің компоненттері және машина жасау бұйымдарын шығаруға болады. «Сарыарқа» АЭА аумағында орналасуы кәсіпорынға салық жеңілдіктері мен дайын инфрақұрылымды қамтамасыз етеді.

«Silumin of Qazaqstan ұзақ мерзімді капиталдың қайталама шикізатты жоғары өңделген өнімге қалай айналдыратынын көрсетеді. Зауыт ішкі нарықта импортты алмастырып, экспортқа шығатын болады, өңірде жұмыс орындарын ашады және алюминий саласында жаңа өндірістік тізбекті қалыптастырады. QIC үшін дәл осындай шикізаттық емес өндірістерді қолдау маңызды», – деді QIC Басқарма Төрағасының орынбасары Ғаббас Ержанов. 

Анықтама үшін:
«Qazaqstan Investment Corporation» АҚ – 2007 жылы құрылған тікелей инвестициялар қорларының қоры. Оның негізгі миссиясы – тікелей инвестицияларды тарту және негізгі салаларды жаңғыртуға және олардың бәсекеге қабілеттілігін арттыруға ықпал ететін жобаларды қолдау арқылы Қазақстанның тұрақты экономикалық өсуіне жәрдемдесу. «Бәйтерек» ҰИХ» АҚ-ның еншілес ұйымы болып табылады. Қосымша ақпаратты https://qic.kz/ сайтынан табуға болады. 

«Өнеркәсіпті дамыту қоры» АҚ – 2020 жылы құрылған даму институты. Оның негізгі миссиясы өнеркәсіп пен инфрақұрылымды дамыту арқылы ұлттық әл-ауқатты арттыру. Қор «Бәйтерек» ұлттық инвестициялық холдингі» АҚ құрылымына кіреді. 

«Silumin of Qazaqstan (Силумин оф Казахстан)» ЖШС – Norq брендімен алюминий және биметалл жылыту радиаторларын шығаратын қазақстандық өндіруші. Компания 2021 жылы тіркелген, зауыт Қарағанды облысының Бұқар жырау ауданында, «Сарыарқа» АЭА аумағында орналасқан. Кәсіпорын толық цикл қағидаты бойынша жұмыс істейді: алюминий сынықтары мен қожын қорытпаларға өңдеуден бастап дайын өнім шығаруға дейін, зауыттың қуаты жылына 5 млн радиатор секциясын құрайды.