Қазақстан Республикасындағы мемлекеттік тіл

Мемлекеттік тіл - елдің ұлттық бірегейлігінің, рухани тұтастығының және егемендігінің маңызды негіздерінің бірі. Қазақстан Республикасында мемлекеттік тіл - қазақ тілі. Оның мәртебесі Қазақстан Республикасының Конституциясында бекітілген, бұл оның мемлекеттің қоғамдық, саяси және мәдени өміріндегі айрықша орнын айқындайды.

Қазақ тілі -  тек қарым-қатынас құралы ғана емес, сонымен қатар халықтың бай тарихи мұрасының, салт-дәстүрінің және дүниетанымының сақтаушысы. Ғасырлар бойы қалыптасқан тіл көшпелі өркениеттің ерекшеліктерін, ұлттық болмыс пен тұрмыс-салтын бойына сіңірді. Тіл арқылы батырлық жырлар, аңыз-әңгімелер, мақал-мәтелдер мен әдет-ғұрыптар ұрпақтан-ұрпаққа жеткізіліп, рухани құндылықтардың негізіне айналды.

Тәуелсіздік алғаннан кейін мемлекеттік тілдің мәртебесін нығайту мен дамыту мемлекеттік саясаттың басым бағыттарының біріне айналды. Қазақ тілін қолдауға және дамытуға бағытталған заңнамалық және бағдарламалық құжаттар қабылданып, оның қоғамдық өмірдің түрлі салаларында қолданылу аясы кеңейтілді. Мемлекеттік органдар, білім беру және мәдениет мекемелері, бұқаралық ақпарат құралдары өз қызметінде қазақ тілін белсенді түрде қолдануда.

Мемлекеттік басқару жүйесінде қазақ тілін пайдалану ерекше маңызға ие. Іс жүргізу, нормативтік құқықтық актілерді қабылдау, ресми хат-хабар алмасу және мемлекеттік қызметшілердің көпшілік алдында сөйлеуі мемлекеттік тілде жүзеге асырылады. Бұл оның құқықтық мәртебесін нығайтып, қолданыс аясын кеңейтуге ықпал етеді.

Білім беру саласында қазақ тілі жетекші рөл атқарады. Елдегі көптеген мектептер мен жоғары оқу орындарында оқыту қазақ тілінде жүргізіледі. Мемлекет қазақ тілін ана тілі және екінші тіл ретінде оқытуға қажетті жағдай жасап, сапалы оқулықтармен және заманауи білім беру бағдарламаларымен қамтамасыз етеді. Жас ұрпақтың тілдік құзыреттілігін дамыту ұлттық бірлікті нығайтудың стратегиялық міндеті ретінде қарастырылады.

Қазақ тілі ғылым, мәдениет және ақпараттық технологиялар саласында да қарқынды дамып келеді. Ғылыми еңбектер жазылып, халықаралық құжаттар мен көркем шығармалар аударылуда, терминологиялық қор жүйеленіп, толықтырылуда. Цифрландыру жағдайында қазақ тілін заманауи технологиялық платформаларға бейімдеу, интернет кеңістігінде және әлеуметтік желілерде сапалы контентті арттыру маңызды бағыттардың бірі болып табылады.

Сонымен қатар Қазақстан Республикасының тіл саясаты тілдік әртүрлілікті құрметтеу қағидатына негізделген. Қазақ тілімен қатар орыс тілі мемлекеттік ұйымдарда және жергілікті өзін-өзі басқару органдарында ресми түрде қолданылады. Елдегі түрлі этностардың өкілдеріне өз ана тілдерін сақтауға және дамытуға мүмкіндік берілген. Мұндай тілдік саясат қоғамдық келісім мен тұрақтылықты қамтамасыз етуге ықпал етеді.

Мемлекеттік тілді дамыту кешенді тәсілді талап етеді. Бұл - заңнаманы жетілдіруді, оқыту сапасын арттыруды, мәдениет пен бұқаралық ақпарат құралдары арқылы тілді насихаттауды қамтиды. Азаматтардың мемлекеттік тілге деген құрметін қалыптастыру, оның біріктіруші рөлін және ел болашағы үшін маңызын түсіну – тіл саясатының маңызды бағыттарының бірі.

Қазақ тілі Қазақстан Республикасының тәуелсіздігі мен мемлекеттілігінің символы болып табылады. Оны нығайту және дамыту ұлттық мәдени мұраны сақтауға, ұлттық бірегейлікті қалыптастыруға және халық бірлігін бекемдеуге қызмет етеді. Мемлекеттік тілдің қолданылу аясын кеңейту қоғамның одан әрі дамуы мен ел егемендігін нығайтудың маңызды шарты болып табылады. 

Орал қаласының мамандандырылған тергеу сотының аға сот приставы Р.Н.Вагапов